1
Bouten en schroeven
Bouten en schroeven voor gebruik in metaal zijn er met verschillende kopvormen, zoals:
1. zeskantkop
2. bolkop
3. verzonken kop
4. cilinderkop
5. verzonken inbuskop
6. cilinder inbuskop
7. verzonken kruiskop
8. kartelschroefkop
2
Moeren
Moeren hebben verschillende toepassingen en zijn in vele maten en soorten verkrijgbaar. De meest gebruikte zijn;
1. zeskantmoer
2. ringmoer
3. zelfborgende moer
4. dopmoer
5. kroonmoer
6. vleugelmoer
3
Ringen
Een ring plaats je onder een schroef, bout of moer en dient voor het verspreiden van de drukkracht, voor bescherming van het werkstuk tijdens het los- of vastdraaien of het afdichten van vocht.
1. sluitring (ook wel revet of oog genoemd)
2. veerring
3. kartelring (ook wel tandveerring genoemd)
4. binnenas sluitring (ook wel circlip, seegerring of borgring genoemd)
5. buitenas sluitring (ook wel circlip, seegerring of borgring genoemd)
6. o-ring
4
De juiste sleutel kiezen
De maten van bouten en moeren worden vaak aangeduid in metrische schroefdraad afmetingen. Bijvoorbeeld een M8 bout. Voor elke maat bout of moer is er een vaste maat voor de bijbehorende sleutel. Op het vasteland van Europa is deze maat aangegeven in millimeters (mm). Hieronder staan de boutmaten en sleutelmaten in een tabel weergegeven:
Bout Sleutel
M3 5,5
M4 7
M5 8
M6 10
M7 11
M8 13
M10 17
M12 19
M14 22
M16 24
M18 27
M20 30
M22 32
M24 36
M27 41
M30 46
M33 50
M36 55
5
Steeksleutel
Steeksleutels bestaan normaal gezien uit een combinatie van twee maten. Met een klein aantal steeksleutels (6-7 mm, 8-9 mm, 10-11 mm, 12-13 mm, 14-15 mm, 16-17 mm en 18-19 mm) kun je de bouten en moeren met de meest voorkomende afmetingen wel los- en vastdraaien.
6
Ringsleutel
Een ringsleutel heeft een twaalfpuntige kop die je volledig om de moer plaatst. Het is hiermee gemakkelijk om veel kracht te zetten, maar je moet de sleutel wel helemaal over de bout kunnen schuiven.
7
Dopsleutel of ratelsleutel
Een dopsleutel is een flexibel stuk gereedschap, waarbij je doppen van verschillende maten op een sleutel kunt zetten. De dopsleutel heeft een palletje, waarmee je de sleutel kunt instellen om bouten of moeren vast of juist los te draaien.
8
Pijpsleutel
De pijpsleutel is een buis waarin de maat van de moer of bout zit. Deze sleutel is vooral handig bij bouten en moeren waar je moeilijk bij kunt omdat ze te diep zitten voor een steek-, ring-, of dopsleutel. Aan de uiteinden van de buis zitten twee gaten waarin je een ijzeren staaf of schroevendraaier kunt steken, zodat je de pijpsleutel krachtiger kunt draaien.
9
Engelse sleutel
Met de Engelse sleutel (of verstelbare moersleutel) kun je de bek-opening verstellen door aan een wieltje te draaien. Let op: als de opening niet strak genoeg om de bout of moer zit, kun je de bout of moer gemakkelijk beschadigen.
10
Inbussleutel
Een inbussleutel is een zeskantig staaf die aan het uiteinde een hoek van 90° maakt. Hiermee kun je inbusschroeven en -bouten vastdraaien.
Standaardmaten zijn: 1, 2, 3, 4, 5, 5½, 6, 8 en 10 mm.
11
Zeskantbouten
Zeskantbouten met metrische draad zijn verkrijgbaar vanaf M4 tot M24 in lengtes van 20 tot 200 mm. Bouten gebruik je voor verbindingen. Draai bout en moer vast met behulp van een steek- of ringsleutel. Je hebt overigens twee van zulke sleutels nodig: één om de moer vast te draaien en één om de bout tegen te houden om meedraaien te voorkomen. Bouten passen op moeren met dezelfde aanduiding.
12
Zeskanttapbouten
Zeskanttapbouten met metrische draad zijn verkrijgbaar vanaf M4 tot M16 in lengtes van 6 tot 200 mm. Deze bouten zijn hetzelfde als eerder genoemde zeskantbouten, alleen loopt de draad door tot vlak onder de zeskantkop.
13
Binnenzeskantbouten
Binnenzeskantbouten of inbusbouten met metrische draad zijn verkrijgbaar vanaf M3 tot M12 in de lengtes van 6 tot 120 mm. Deze bouten hebben een kop met een zeshoekig gat, je draait ze vast met een inbussleutel. Een inbuskop heeft als voordeel dat je optimale grip hebt met de inbussleutel. Bovendien kun je er ook mee werken op moeilijk bereikbare plaatsen.
14
Slotbouten
Slotbouten met metrische draad zijn verkrijgbaar vanaf M5 tot M12 in de lengtes van 16 tot 180 mm. Direct onder de gladde kop zit een vierkant gedeelte. De bout wordt meestal op de kop geslagen, zodat het vierkante gedeelte in het materiaal dringt. De bout zet zich vast en kan niet meedraaien bij het bevestigen van de moer. De afgeronde kop geeft deze bouten niet alleen een fraaie afwerking, maar zorgt ook voor beveiliging. Doordat de bout vanaf de buitenzijde niet kan worden losgedraaid, is dit de ideale verbinding voor het beslag van poorten of garagedeuren.
15
Metaalschroeven
Metaalschroeven met cilinderkop en metrische draad zijn verkrijgbaar vanaf M2 tot M4 in de lengtes van 4 tot 30 mm.